ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΑΙΑ ΑΔΙΔΑΚΤΟ 2019

By 10 Ιουνίου 2019 Τα νέα μας

Απαντήσεις στο Αδίδακτο κείμενο:

Γ1. Eγώ βέβαια είμαι απλός άνθρωπος, ξέρω όμως ότι καταρχάς καλύτερα να μάθει κανείς το σωστό με βάση την ίδια τη φύση του, και κατά δεύτερο λόγο να διδαχθεί από όσους γνωρίζουν αληθινά κάτι σωστό και όχι από όσους κατέχουν την τέχνη της εξαπάτησης. Ίσως ως προς τα λόγια δεν μιλώ όπως οι σοφιστές· γιατί δεν επιδιώκω αυτό.

Γ2. Ο Ξενοφών αμφισβητεί τη βασική θέση των σοφιστών πως διδάσκουν την αρετή στους νέους και τους καθοδηγούν σ’ αυτήν, και τους κατηγορεί για το ακριβώς αντίθετο (« Θαυμζω δ τν σοφιστν καλουμνων τι φασ μν π’ ρετν γειν ο πολλο τος νους, γουσι δ’ π τοναντον»). Αναφέρει πως :α) κανένας σύγχρονος Αθηναίος δεν έχει γίνει ενάρετος από τους σοφιστές (« οτε γρ [ν] νδρα που ωρκαμεν ντιν’ ο νν σοφιστα γαθν ποησαν») και β) τα συγγράμματα των σοφιστών είναι κενά περιεχομένου και αρετής. Γι’ αυτό τους επικρίνει για το εξεζητημένο τους ύφος και για την απουσία οποιουδήποτε αποφθέγματος που θα κατευθύνει τους νέους στην αρετή («οτε γρμματα παρχονται ξ ν χρ γαθος γγνεσθαι, λλ περ μν τν ματαων πολλ ατος γγραπται, φ’ ν τος νοις α μν δονα κενα, ρετ δ’ οκ νι»). Τέλος, κατηγορεί τους σοφιστές επειδή καλλιεργούν ψεύτικες ελπίδες στους νέους πως θα τους διδάξουν χρήσιμα πράγματα, ενώ σπαταλούν τον χρόνο τους λλ περ μν τν ματαων πολλ ατος γγραπται,φ’ν τος νοις α μν δονα κενα, ρετ δ’ οκ νι· διατρβειν δ’ λλως παρχει τος λπσασ τι ξ ατν μαθσεσθαι [μτην] κα τρων κωλει χρησμων κα διδσκει κακ») και τους χαρακτηρίζει κατόχους τέχνης εξαπάτησης

(« τν ξαπατν τχνην χντων»).

Γ3α. ἄνδρα/ νδρας
γράμματα/ γρμμα
ὅντιν(α)/ οστινας
ἐξ ὧν/ ξ ο

. ἑωράκαμεν/ δωμεν
ἐποίησαν/ ποιήσωσι
παρέχονται/παράσχωσι

 

Γ4α. «ὀνόματα μὲν γὰρ οὐκ ἂν παιδεύσειε, γνῶμαι δέ, εἰ καλῶς ἔχοιεν» :
Φανερός, σύνθετος, ανεξάρτητος υποθετικός λόγος της απλής σκέψης του λέγοντος:
Υπόθεση: εἰ καλῶς ἔχοιεν (, εἰ + ευκτική)
Απόδοση: ὀνόματα μὲν γὰρ οὐκ ἂν παιδεύσειε/ γνῶμαι δέ ἂν παιδεύσειαν

Μετατροπή στο είδος του προσδοκωμένου:
Υπόθεση: άν, ν, ν + καλς χωσιν (υποτακτική)
Απόδοση: παιδεύσει/ παιδεσουσι (οριστική μέλλοντα)

Στις αποδόσεις θα μπορούσε να διατηρηθεί η δυνητική ευκτική ως ισοδύναμη μελλοντική έκφραση: ν παιδεσειε/ν παιδεσειαν

 

. πολλὰ αὐτοῖς γέγραπται: Παθητική σύνταξη

     Ατοί (οτοι) πολλά γεγράφασι

 

Σχολιασμός:

 

-Πρώτη φορά από φέτος νοηματική ερώτηση ως μέρος των ασκήσεων του αδίδακτου. Εύστοχη διατύπωση και απάντηση προφανής.

 

-Στα αξιοσημείωτα της γραμματικής άσκησης η αυτενέργεια των μαθητών για την εύρεση των ζητουμένων τριτόκλιτων ουσιαστικών και των αντωνυμιών (Γ3α)

 

-Αντίστοιχα στο συντακτικό απουσία άσκησης συντακτικής αναγνώρισης λέξεων του κειμένου, εύκολη αναγνώριση υποθετικού λόγου (ανεξάρτητος) – χρειαζόταν, ωστόσο προσοχή στον εντοπισμό  της δεύτερης απόδοσης και την αντίστοιχη διατύπωση του ρήματός της ως προς το πρόσωπο, όπως φαίνεται στην απάντηση (Γ4α). Πάντως, είναι πολύ πιθανόν να μην θεωρηθεί ως παράλειψη η μη αναφορά της δεύτερης απόδοσης. Απλή περίπτωση μετατροπής παθητικής σε ενεργητική σύνταξη (Γ4β). Χρειαζόταν μόνο προσοχή στην αναγνώριση της μορφής του ποιητικού αιτίου (απλή δοτική λόγω της ύπαρξης συντελικού χρόνου)